يائسگي             Menopause

توضيح‌کلي‌                                                                                                                                                                                                                           يائسگي‌ قطع‌ دايمي‌ قاعدگي‌. سن‌ بروز آن‌ بين‌ 55-40 سالگي‌ متغير بوده‌ و معمولاً بروز آن‌ 2-1 سال‌ به‌طول‌ مي‌انجامد. به‌طور طبيعي‌ يک‌ سال‌ پس‌ از قطع‌ عادت‌ ماهيانه‌ در خانم‌ها اين‌ تشخيص‌ گذاشته‌ مي‌شود. يائسگي‌ تنها يکي‌ از حوادث‌ «دوره‌ افت‌ قواي‌ جسمي‌» است‌؛ دوره‌ مذکور عبارتست‌ از يک‌ تغيير زيست‌شناختي‌ در بافت‌ها و دستگاه‌هاي‌ بدن‌ که‌ در هر دو جنس‌ بين‌ اواسط‌ دهه‌ پنجم‌ تا اواسط‌ دهه‌ هفتم‌ زندگي‌ رخ‌ مي‌دهد. يائسگي‌ قبل‌ از سن‌ 40 سالگي‌، پيش‌ از موعد تلقي‌ شده‌ و ممکن‌ است‌ بررسي‌هاي‌ طبي‌ براي‌ کشف‌ علت‌ آن‌ لازم‌ باشد.

علايم شایع                                                                                                                                                                                                                          تغييرات‌ فيزيکي‌ (در ارتباط‌ مستقيم‌ با کاهش‌ سطح‌ خوني‌ هورمون‌هاي زنانه‌): 

نامنظمي‌ قاعدگي - گُرگرفتگي‌ (احساس‌ انتشار گرما از ناحيه‌ کمر يا قفسه‌ سينه‌ به‌ سوي‌ گردن‌، صورت‌ و بالاي‌ بازوها) - سردرد؛ منگي‌؛ ضربان‌ قلب‌ نامنظم‌ و سريع - خارش‌ مهبل‌، سوزش‌ يا ناراحتي‌ هنگام‌ مقاربت‌ که‌ چند سال‌ پس‌ از يائسگي‌ بارزمي‌گردد.

 نفخ‌ در قسمت‌ بالاي‌ شکم‌ - تحريک‌پذيري‌ مثانه - دردناکي‌ پستان‌ تغييرات‌ رواني‌ (مرتبط‌ با کاهش‌ سطح‌ هورمون‌هاي‌ زنانه‌ و احساس‌ آزارنده‌ راجعه‌ با سالمندي‌ و کاهش‌ توان‌ توليدمثلي‌) - تغييرات‌ خلقي‌ / افسردگي‌ يا ماليخوليا و خستگي‌ - فشار عصبي‌ شديد و اضطراب‌؛اختلال‌ خواب

•علل‌                                                                                                                                                                                                                                    کاهش‌ طبيعي‌ عملکرد تخمدانها که‌ تجربه‌ کاهش‌ سطح‌ هورمونهاي‌ زنانه‌(استروژن‌ و پروژسترون‌) مي‌گردد.  

 برداشت‌ هر دو تخمدان‌ با جراحي 

 • عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر 

 يائسگي‌ يک‌ جزء طبيعي‌ فرآيند سالمندي‌ در خانم ها است‌ . استعمال‌ دخانيات‌ يک‌ عامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر در مورد يائسگي‌ پيش از موعد است‌. 

• پيشگيري‌ : يائسگي‌ قابل‌ پيشگيري‌ نيست‌ ولي‌ آثار آن‌ قابل‌ کنترل‌ يا تعديل‌ است‌. 

 • عواقب‌ موردانتظار

 يائسگي‌ يک‌ فرآيند طبيعي‌ است‌، نه‌ يک‌ بيماري‌. اکثر خانم‌ها به‌ آساني‌ اين‌ دوره‌ را بدون‌ بروز بحران‌ خاصي‌ طي‌ مي‌کنند.

  • عوارض‌ احتمالي‌ 

افزايش‌ تحريک‌پذيري‌ و استعداد ابتلا به‌ عفونت‌ در مجاري‌ ادراري‌ - کاهش‌ انعطاف‌پذيري‌ پوست‌ و خشکي‌ مهبل‌ - افزايش‌ خطر تصلب‌ شرايين‌، بيماري‌هاي‌ قلبي‌، سکته‌ مغزي‌ و پوکي‌ استخوان‌ پس‌ از يائسگي‌ - تغيير در احساس‌ خودباوري 

  • • • درمان‌ 

 • اصول‌ کلي‌  

 روان‌درماني‌ يا مشاوره‌ با متخصص‌ مربوطه‌، در صورتي‌ که‌ تغييرات‌ رواني‌ باعث‌ ايجاد اختلال‌ در کار يا روابط‌ فردي‌ شخص‌ شده‌ باشد. 

 تا 12 ماه‌ پس‌ از آخرين‌ دوره‌ قاعدگي‌ روش‌هاي‌ تنظيم‌ خانواده‌ را ادامه‌ دهيد. 

   تا حد امکان‌ استرس‌ را در زندگي‌ خود کاهش‌ دهيد.

 در صورت‌ مصرف‌ استروژن‌ به‌عنوان‌ جايگزين‌ هورموني‌ [استروژن‌درماني‌ جايگزين‌] انجام‌ آزمايش‌ پاپ‌اسمير به‌طور ساليانه‌ به‌ توصيه‌ پزشک‌ لازم‌ است‌.

 يائسگي‌ ممکن‌ است‌ تغييراتي‌ را در شيوه‌ زندگي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشد. تا حد امکان‌ در سلامتي‌ و شادي‌ يک‌ زندگي‌ پربار را ادامه‌ دهيد. 

 • داروها 

هورمون ‌درماني‌ جايگزين‌ يا استروژن‌ درماني‌ جايگزين . از آنجا که‌ هورمون‌درماني‌ در کنار فوايد ، خطراتي را نيز به‌ همراه‌ دارد ، قبل‌ از تصميم‌ به‌ انتخاب‌ اين‌ درمان ‌، در اين‌ باره‌ با چند پزشک‌ مشورت‌ کنيد.هورمون‌ درماني‌ جايگزين‌ به‌ پيشگيري‌ از پوکي‌ استخوان‌ و بيماري‌هاي‌ کرونري‌ قلب‌ کمک‌ کرده‌، باعث‌ تخفيف‌ علايم‌ يائسگي‌ (گُرگرفتگي‌، خشکي‌ مهبل‌) مي‌گردد.

مکمل‌هاي‌ کلسيم‌ در صورتي‌ که‌ رژيم‌ غذايي‌ شما نتواند حداقل‌ روزانه‌ mg 1000 کلسيم‌ تأمين‌ کند ممکن‌ است‌ تجويز شود. کرم‌هاي‌ مهبلي‌ براي‌ کمک‌ به‌ رفع‌ خشکي آن‌ 

 • فعاليت‌  محدوديتي‌ وجود ندارد. ورزش‌هاي‌ فعال‌ سودمند است‌. فعاليت‌هاي‌ مرتبط‌ با تحمل‌ وزن‌ (نظير راه‌ رفتن‌) براي‌ حفظ‌ استحکام‌ استخواني‌ مفيد است‌.  

 • رژيم‌ غذايي‌ : به‌ رژيم‌ غذايي‌ خاصي‌ بجز افزايش‌ مصرف‌ کلسيم‌ نيازي‌ نيست‌.  

 » » در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نماييد 

اگر شما يا يکي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان داراي‌ علايم‌ يائسگي‌ باشيد. ساير علل‌ احتمالي‌ اين‌ حالت‌ بايد بررسي‌ شوند. 

 - بروز خونريزي‌ بيش‌ از معمول‌، دوره‌ قاعدگي‌ طولاني‌ يا لکه‌بيني‌ در بين‌ دوره‌هاي‌ قاعدگي‌. اين‌ علايم‌ ممکن‌ است‌ نشانه‌اي‌ از ساير اختلالات‌ باشند. 

 -اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه شده ايد. هورمون‌هاي‌ تجويز شده‌ ممکن‌ است‌ با عوارض‌ جانبي‌ همراه‌ باشند. 

- عود علايم‌ يائسگي‌ در حين‌ استروژن‌درماني‌ جايگزين‌

يبوست‌      Constipation

• توضيح‌ کلي

يبوست‌ عبارت‌ است‌ از اجابت‌ مزاج‌ دشوار، ناراحت‌کننده‌، يا با فاصله‌ زياد، که‌ سفت‌ و خشک‌ باشد. در بسياري‌ از مردم‌، يبوست‌ خطري‌ به‌ همراه‌ ندارد، اما گاهي‌ شايد نشان‌ دهنده‌ يک‌ بيماري‌ زمينه‌اي‌ باشد.

 • علايم‌ شايع‌

اجابت‌ مزاج‌ در افراد مختلف‌، متفاوت‌ است‌. هر کدام‌ از موارد زير مي‌تواند علامت‌ يبوست‌ باشد: 

 سفتي‌ مدفوع‌

 زور زدن‌ به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌

درد يا خونريزي‌ به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌

احساس‌ عدم‌ دفع‌ کامل‌ پس‌ از اجابت‌ مزاج‌  

• علل‌

 ناکافي‌ بودن‌ نوشيدن‌ مايعات‌ناکافي‌ بودن‌ فيبر در رژيم‌ غذايي‌. فيبر باعث‌ حجيم‌ شدن‌ مدفوع‌ و نگهداري‌ آب‌ در آن‌ مي‌شود و به‌ اين‌ ترتيب‌ مدفوع‌ نرم‌ و به‌ راحتي‌ دفع‌ مي‌شود.

عدم‌ فعاليت‌؛ افسردگي - کم‌کاري‌ تيروييد؛ زياد شدن‌ کلسيم‌ خون - شقاق‌ و زخم‌ مقعدي‌ - نارسايي‌ مزمن‌ کليه‌ - کمردرد - سرطان‌ روده‌ بزرگ‌ يا راست‌ روده‌ - نشانگان‌ روده‌ تحريک‌پذير (کوليت‌ عصبي‌) 

• عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر

 استرس‌

 وجود يک‌ بيماري‌ که‌ نيازمند استراحت‌ کامل‌ در رختخواب‌ باشد.

مصرف‌ بعضي‌ از داروها، از جمله‌ بلادونا، مسدودکننده‌هاي‌ کانال‌ کلسيم‌، مسدودکننده‌هاي‌ بتا  آدرنرژيک‌، ضدافسردگي‌هاي‌ سه‌ حلقه‌اي‌، مخدرها، آتروپين‌، آهن‌، و داروهاي‌ ضد اسيد  پشت‌ ميزنشيني‌ و عدم‌ تحرک‌

• پيشگيري‌

 يک‌ رژيم‌ غذايي‌ متعادل‌ و پر از فيبر غذايي‌ داشته‌ باشيد.

  به‌ طور منظم‌ ورزش‌ کنيد.

 روزانه‌ حداقل‌ 8 ليوان‌ آب‌ بنوشيد.

 • عواقب‌ مورد انتظار : معمولاً با ورزش‌، رژيم‌ غذايي‌، و نوشيدن‌ مايعات‌ به‌ اندازه‌ کافي‌، خوب‌ مي‌شود.

• عوارض‌ احتمالي

 بواسير؛ وابستگي‌ به‌ مسهل‌ها (يعني‌ بدون‌ آنها بيمار همواره‌ يبوست‌ دارد).   

 فتق‌ به‌ علت‌ زورزدن‌ بيش‌ از حد افتادگي‌ رحم‌ يا راست‌ روده‌ کوليت‌ اسپاستيک‌؛ انسداد روده‌

 يبوست‌ مزمن‌

 • • • درمان‌ 

• اصول‌ کلي‌

 خود را به‌ يک‌ وقت‌ مشخص‌ در روز براي‌ اجابت‌ مزاج‌ عادت‌ دهيد. بهترين‌ موقع‌ معمولاً در عرض‌ يک‌ ساعت‌ پس‌ از صبحانه‌ است‌. به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌ عجله‌نکنيد. حداقل‌ 10 دقيقه‌ بنشينيد، بدون‌ توجه‌ به‌ اين‌ که‌ اجابت‌ مزاج‌ انجام‌ گرفته‌ است‌ يا خير.

نوشيدن‌ آب‌ داغ‌، چاي‌، يا قهوه‌ ممکن‌ است‌ به‌ تحريک‌ روده‌ کمک‌ کند.

اگر يبوست‌ 4-3 روز ادامه‌ پيدا کند، مي‌توانيد از تنقيه‌ يک‌ بار مصرف‌ براي‌ رفع‌ موقتي‌ آن‌ استفاده‌ کنيد.

 اگر مايل‌ نيستيد از محصولات‌ تنقيه‌ تجاري استفاده‌کنيد،مي‌توانيد اين‌ کار را بکنيد: ـ يک‌ حصير يا کفي‌ را در وان‌ يا کف‌ حمام‌ پهن‌ کنيد؛ ـ يک‌ کيسه‌ تنقيه‌ را با آب‌ ولرم‌ پر کنيد؛

ـ کيسه‌ تنقيه‌ را طوري‌ آويزان‌ کنيد که‌ ارتفاع‌ آن‌ بيشتر از حدود 75 سانتيمترازکف‌ حمام‌ نباشد؛ ـ به‌ پهلوي‌ چپ‌، روي‌ حصير يا کفي‌ دراز بکشيد؛ ـ نوک‌ تنقيه‌ را به‌ ملايمت‌ در مقعد فرو کنيد؛ ـ اجازه‌ دهيد آب‌ به‌ آهستگي‌ وارد شود. اگر احساس‌

ناراحتي‌ کرديد، جريان‌ آب‌ را موقتاً قطع‌ کنيد تا درد بر طرف‌ شود. سپس‌ جريان‌ آب‌ را دوباره‌ برقرار سازيد؛ ـ اجازه‌ دهيد حدود يک‌ ليتر آب‌ وارد شود؛ ـ اجازه‌ دهيد مايع‌ بماند تا زماني‌ که‌ احساس‌ ناراحتي‌ کنيد، سپس‌ براي‌ اجابت‌ مزاج‌ بنشينيد. 

 • داروها

 براي‌ يبوست‌ گاه‌گاهي‌ مي‌توانيد از نرم‌کننده‌ مدفوع‌، يا مسهل‌ها يا تنقيه‌هاي‌ بااثرخفيف‌ استفاده‌ کنيد. از مسهل‌ها يا تنقيه‌ها مرتب‌ استفاده‌ نکيند، زيرا پس‌ از مدتي‌ ممکن‌ است‌ بدون‌ مصرف‌ آنها همواره‌ يبوست‌ داشته‌ باشيد. از مصرف‌ مسهل‌هاي‌ قوي‌ مثل‌ نمک‌هاي‌ اپسوم‌ خودداري‌ کنيد. بهترين‌ مواد مسهل‌، حجيم‌کننده‌هاي‌ مدفوع‌ مثل‌ سبوس‌، پسيليوم‌، پلي‌کاربوفيل‌، و متيل‌ سلولز هستند

• فعاليت‌

   ورزش‌ منظم‌ و آمادگي‌ جسماني‌ مناسب‌ مي‌تواند باعث‌ تحريک‌ روده‌ شوده‌ و به‌ حفظ‌ يک‌ برنامه‌ منظم‌ اجابت‌ مزاج‌ کمک‌ کند.

• رژيم‌ غذايي‌

 روزانه‌ حداقل‌ 8 ليوان‌ آب‌ بنوشيد. در رژيم‌ غذايي‌ خود موادي‌ مثل‌ سبوس‌، و ميوه‌ها و سبزيجات‌ خام ‌، که‌ باعث‌ حجيم‌ شدن‌ مدفوع‌ مي‌ شوند ، را بگنجانيد . از مصرف‌ غلات‌ و نان‌ تصفيه‌ شده‌    (بدون‌ سبوس‌)، نان‌ روغني‌ يا شيريني‌ آردي‌، و شکر خودداري‌ کنيد.

 » » در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نماييد

 اگر يبوست‌ علي‌رغم‌ مراقبت‌هاي‌ معمول‌ ادامه‌ يابد، خصوصاً اگر تغييري‌ در الگوي‌ طبيعي‌ اجابت‌ مزاج‌ شما به‌ وجود آمده‌ باشد. توجه‌ داشته‌ باشيد که‌ تغيير درالگوياجابت‌ مزاج‌ ممکن‌ است‌ يکي‌ از علايم‌ اوليه‌ سرطان‌ روده‌ بزرگ‌ باشد.

اگر به‌ همراه‌ يبوست‌، علايمي‌ مثل‌ تب‌ يا درد شديد شکمي‌ وجود داشته‌ باشد.